„Búnaður fyrir náttúruvísindakennslu“: Munur á milli breytinga

Úr Kennarakvikan

(Ábending til höfunda var færð á spjallsíðuna)
 
(28 millibreytingar ekki sýndar frá 2 notendum)
Lína 1: Lína 1:
Hér söfnum við saman búnaði fyrir náttúrufræðikennslu. Sjá einnig '''[https://padlet.com/mjbswift/hugmyndir-a-b-na-i-fyrir-n-tt-rufr-istofu-s8whjwdfo8nov0cn Hugmyndir að búnaði fyrir náttúrufræðistofu] Padlet-ið'''.
Hér söfnum við saman búnaði fyrir náttúrufræðikennslu. Sjá einnig '''[https://padlet.com/mjbswift/hugmyndir-a-b-na-i-fyrir-n-tt-rufr-istofu-s8whjwdfo8nov0cn Hugmyndir að búnaði fyrir náttúrufræðistofu] Padlet-ið'''.
[https://drive.google.com/drive/folders/16TB1lgHTPo3jm-oZobUGS7kZ_f5y0UVg Vöruskrá Námsgagnastofnunar í samantekt Valdimars Helgasonar] er líklega ítarlegasta yfirlit yfir búnað fyrir náttúruvísindakennslu.
Aðrir kennarar hafa svo tekið saman eigin lista:
* [https://docs.google.com/spreadsheets/d/1-aC27oyT0MSoT1cK3vsMjMTXYVDF0x1ejKTwsw2xWGw/ Aðbúnaður náttúrufræðistofu] frá Hildi Örnu Håkanson
== Aðbúnaður ==
; Ísskápur: Ísskápur og frystir eru ekki nauðsynleg í náttúruvísindakennslu en töluvert gagn af til að geyma ferskvöru og kæla efni (t.d. {{bún|etanól}} fyrir [[DNA einangrun]]). Ísskápinn má einnig nota til að gera tilraunir með hitaþenslu (setja blöðrur eða flöskur inn í ísskáp) eða aðra varmafræði.
; Uppþvottavél : Getur verið afar gagnleg fyrir þrif á glervöru.
; Efnageymsla : Hættuleg efni þarf að vera hægt að læsa inni.
* {{us|Vogir}}


== Eðlisfræði ==
== Eðlisfræði ==
Lína 5: Lína 16:
=== Kraftfræði ===
=== Kraftfræði ===


* [[/Síriti]]
* {{us|Síriti}}
* [[/Kraftmælir]]
* {{us|Kraftmælir}}
* [[/Skábretti]]
* {{us|Skábretti}}
* {{us|Blöðrur}}


==== Flotkraftar ====
==== Flotkraftar ====


* [[/Fiskabúr]] (tómt)
* {{us|Fiskabúr}} (tómt)
* [[/Leir]]
* {{us|Leir}}
* [[/Kraftmælir]]
* {{us|Kraftmælir}}
* [[/Efnisstangir]]
* {{us|Efnisstangir}}


=== Ljósfræði ===
=== Ljósfræði ===
 
* {{us|Ljósakassi Vísindasmiðju HÍ}}
* [[/Ljósakassi Vísindasmiðju HÍ]]
** {{us|Geislarakningarsett}} eða {{us|Ljósbekkur}}
** {{us|RGB ljóskastarar}}
** {{us|Leisigeisli}}
** {{us|Ljósgreiður}} eða {{us|Litrófssjár}}
** {{us|Skautunarsíur}}
** {{us|Ljósleiðari}}


=== Varmafræði ===
=== Varmafræði ===


* [[/Varmaskiptir]]
* {{us|Hitamælir}}
* [[/Hraðsuðuketill]]
* {{us|Varmaskiptir}}
* [[/Efnisstangir]]
* {{us|Hraðsuðuketill}}
* [[/Tvímálmur]]
* {{us|Efnisstangir}}
* [[/Gasbrennari]]
* {{us|Tvímálmur}}
* {{us|Gasbrennari}}


==== Verkefni ====
==== Verkefni ====
*  
*


=== Rafsegulfræði ===
=== Rafsegulfræði ===


* [[/Háspennurafall]] (Van de Graaff)
* {{us|Háspennurafall}} (Van de Graaff)
* [[/Perustæði]]
* {{us|Perustæði}}
* [[/Aflgjafi]]
* {{us|Aflgjafi}}
* [[/Rafhlöður]]
* {{us|Rafhlöður}}
* [[/Krókódílaklemmur]]
* {{us|Krókódílaklemmur}}
* [[/Bananatengi]]
* {{us|Bananatengi}}
* [[/Fjölmælir]]
* {{us|Fjölmælir}}
* [[/Spennumælir]]
* {{us|Spennumælir}}
* [[/Straummælir]]
* {{us|Straummælir}}
* {{us|Seglar}}
* {{us|Koparvír}}


==== Verkefni ====
==== Verkefni ====
Lína 48: Lína 68:


== Efnafræði ==
== Efnafræði ==
* {{us|Glervara}}
** {{us|Mæliglas}} - 12-24 stk. Nógu mörg til að hægt sé að láta heilan nemendahóp vinna samtímis, og þorna á milli verkefna.
** {{us|Bikarglas}} - 12 stk. 100 ml. og 6 stk 250 ml. 1x 1000 ml.
** {{us|Keiluflaska}} - 6x 200 ml.
** {{us|Tilraunaglas}} - 12-24 stk. Eins og með mæliglösin þarf að vera hægt að dreifa þessu á hópa og þorna á milli tilrauna.
* {{us|pH mælir}} -
* {{us|Standur}}
* {{us|Pípetta}} -
* {{us|Hitamælir}} -
* {{us|Bunsen-brennari}} eða {{us|gasbrennari}}
* {{us|Úrgler}}
* {{us|Deigla}}
* {{us|Deiglutöng}}


* [[/Mæliglös]] - jafn mörg stærsta nemendahóp
=== Ferskvara ===
* [[/Bikarglös]] - 10x 100 ml. 6x 250 ml. 1x 1000 ml.
* {{us|Rauðkál}} til að gera litvísi.
* [[/Keiluflöskur]] - 6x 200 ml.
* {{us|Spínat}} - [<nowiki/>[[Einangra blaðgrænu]]]
* [[/Tilraunaglös]] -
* [[/Litvísir]] - vökvi/strips...
* [[/pH mælar]] -
* [[/Deiglutangir]] -
* [[/Pípettur]] -
* [[/Hitamælar]] -
* [[/Bunsen-brennarar]] -
* [[/Úrgler og deiglur]] -
* [[/Standar]]
* [[/Deiglur]]
* [[/Deiglutangir]]


=== Efni ===
=== Efni ===
* [[/Ediksýra]]
* {{us|Ediksýra}}
* [[/Matarsódi]]
* {{us|Lyftiduft}}
* [[/Ammoniumdíkrómat]] og [[/Manganstrimill]]- Eldfjall
* {{us|Matarsódi}}
* [[/Kalíumjoðíð]] eða [[/Joðíð]] - [ [[Klassísk efnahvörf/Fílatannkrem|Fílatannkrem]] ]
* {{us|Matarsalt}}
* [[/Vetnisperoxíð]] - [ [[Klassísk efnahvörf/Fílatannkrem|Fílatannkrem]] ]
* {{us|Ammoniumdíkrómat}} og {{us|Manganstrimill}}- Eldfjall
* {{us|Kalíumjoðíð}} eða  {{us|Joðíð}} - [ [[Klassísk efnahvörf/Fílatannkrem|Fílatannkrem]] ]
* {{us|Vetnisperoxíð}} - [ [[Klassísk efnahvörf/Fílatannkrem|Fílatannkrem]] ]
* {{us|Brennisteinssýra}} - [<nowiki/>[[Klassísk efnahvörf/Kolefnissnákur|Kolefnissnákur]]]
* {{us|Strásykur}} - [<nowiki/>[[Klassísk efnahvörf/Kolefnissnákur|Kolefnissnákur]]]
* {{us|Þrúgusykur}} - [<nowiki/>[[Sykurpróf]]]
* {{us|Maíssterkja}} - [<nowiki/>[[Hvað leynist í munnvatninu?]]]
* {{us|Asetón}} - [<nowiki/>[[Einangra blaðgrænu]]]
* {{us|Isoprópanól}} - [<nowiki/>[[Einangra blaðgrænu]]]
* {{us|Saltsýra}} (HCl) - [<nowiki/>[[Hvað leynist í munnvatninu?]]]
* {{us|Etanól}}
* {{us|Rauðspritt}}
 
==== Litvísar ====
* {{us|Litvísir}} - vökvi/strips...
** {{us|Rauðkál}}
** {{us|Fenólrauður}}
** {{us|Fenólblár}}
** ...?


==== Efni til að brenna ====
==== Efni fyrir logapróf ====
[[Mynd:20240506 155533.jpg|right|300px]]
[[Mynd:20240506 155533.jpg|right|300px]]
[[Mynd:20240506 155530.jpg|right|300px]]
[[Mynd:20240506 155530.jpg|right|300px]]
Gott að hafa efnasett til að brenna.
Hér eru nokkur efni sem nota má í [[Klassísk efnahvörf/Logapróf|Logapróf]].
* [[/Liþínduft]]
* {{us|Liþínduft}}
* [[/Brennisteinn]]
* {{us|Brennisteinn}}
* [[/Blýnítrat]]
* {{us|Blýnítrat}}
* [[/Bíkarbónat]]
* {{us|Bíkarbónat}}
* [[/Natríumkarbónat]]
* {{us|Natríumkarbónat}}
* [[/Kalíumpermananganat]]
* {{us|Kalíumpermananganat}}
* [[/Koparsúlfat]]
* {{us|Koparsúlfat}}
* [[/Sinkklóríð]]
* {{us|Sinkklóríð}}
* [[/Kalíumnítrat]]
* {{us|Kalíumnítrat}}
* [[/Kóbalt tvíklóríð]]
* {{us|Kóbalt tvíklóríð}}
* [[/Koparduft]]
* {{us|Koparduft}}
* [[/Kol]]
* {{us|Kol}}
* [[/Járnsúlfat]]
* {{us|Járnsúlfat}}


== Líffræði ==
== Líffræði ==


* [[/Smásjá]]
* {{us|Smásjá}}
** Lófasmásjá
** Lófasmásjá
* [[/Víðsjár]]
* {{us|Víðsjá}}
* [[/Stækkunargler]]
* {{us|Stækkunargler}}
** Box með stækkunargleri - Gott til að skoða smádýr bæði úr vatni og frá landi.
** Box með stækkunargleri - Gott til að skoða smádýr bæði úr vatni og frá landi.
* [[/Kíkir]]
* {{us|Kíkir}}
* [[/Það sem þarf fyrir bakteríusýnatöku]]
* {{us|Það sem þarf fyrir bakteríusýnatöku}}
* Stafræn smásjárlinsa fyrir kennarasmásjá
* Stafræn smásjárlinsa fyrir kennarasmásjá
* Stafræn smásjá sem tengist tölvu/snjalltæki
* Stafræn smásjá sem tengist tölvu/snjalltæki
* [[/Petrískálar]]
* {{us|Petrískál}}
* [[/Fiskabúr]]
* {{us|Fiskabúr}}
** Dæla
** Dæla
** Vefmyndavél
** Vefmyndavél


=== Vistfræði ===
=== Vistfræði ===
* [[/Skordýragildrur]]
* {{us|Skordýragildra}}
* Ljóstillífunar- og brunamælingar í plöntum (sjá t.d. PASCO mæla)
* Ljóstillífunar- og brunamælingar í plöntum (sjá t.d. PASCO mæla)
* [[/Hringrásarmælingar]]
* {{us|Hringrásarmælingar}}
* [[/Reitaferningar]] til að skoða/meta gróðurþekju
* {{us|Reitaferningur}} til að skoða/meta gróðurþekju
* [[/Skordýrahótel]]
* {{us|Skordýrahótel}}
* [[/Fuglafæðubretti]]
* {{us|Fuglafæðubretti}}
* [[/Fuglavarpbox]]
* {{us|Fuglavarpbox}}
** Vefmyndavél sem fylgist með fuglaæðubretti/varpboxi
** Vefmyndavél sem fylgist með fuglaæðubretti/varpboxi
* [[/Ljósbretti]] til að safna smádýrum úr jarðvegi
* {{us|Ljósbretti}} til að safna smádýrum úr jarðvegi
* [[/Ormabúr]]
* {{us|Ormabúr}}


=== Lífeðlisfræði ===
=== Lífeðlisfræði ===
* [[/Blóðþrýstingsnemi]]
* {{us|Blóðþrýstingsnemi}}
* [[/Hlustunarpípur]]
* {{us|Hlustunarpípa}}
* Glúkósamælingar?
* Glúkósamælingar?
* Tæki og tólk til að mæla og skoða skynjun - oft heimatilbúið
* Tæki og tólk til að mæla og skoða skynjun - oft heimatilbúið
Lína 125: Lína 165:
** Kortleggja þrýsti-, hita-, og kuldanema á húð á handarbaki vs. lófa
** Kortleggja þrýsti-, hita-, og kuldanema á húð á handarbaki vs. lófa
** Stefnumiðuð heyrn skoðuð: Hlustunarpípa með trekt á enda slöngunnar, heyrn víxluð
** Stefnumiðuð heyrn skoðuð: Hlustunarpípa með trekt á enda slöngunnar, heyrn víxluð
=== Ferskvara ===
* {{us|Líffæri}}
** {{us|Hjarta}}
** {{us|Lungu}}
** ...
* {{us|Fiskur}} til að kryfja.


=== Efni ===
=== Efni ===
* [[/Æti]] til að rækta bakteríur í petrískálum
* {{us|Æti}} til að rækta bakteríur í petrískálum


== Jarðfræði ==
== Jarðfræði ==


* [[/Steinasafn]]
* {{us|Steinasafn}}
* pH mælar
* {{us|Veðurstöð}} (vindur, birta, loftþrýstingur)
* Veðurstöð (vindur, birta, loftþrýstingur)
* {{us|Landakort}}
* {{us|Jarðfræðikort}}
* {{us|Jarðvegsbakkar}} - Fyrir roftilraunir.
* {{us|Sigti}} - Með mismunandi möskvastærðir.
* Gegnsæjar krukkur til að skoða set, aur eða grugg.
* {{us|Kornastærðarblöð}}
* Jarðvegur með steinum og seti af mismunandi kornastærð (t.d. jökulruðningur) fyrir kornastærðartilraunir.
 
=== Verkefni ===
 
* [https://trnerr.org/wp-content/uploads/2011/08/GEO-lesson-4.pdf Settling Rates of Different Size Particles]
* Láta blauta mold þorna í heitri sól og sjá þornunarsprungur myndast.
* Saltkristallatilraunir til að skoða kristöllun ólífrænna efna úr lausn.

Núverandi breyting frá og með 28. mars 2025 kl. 02:40

Hér söfnum við saman búnaði fyrir náttúrufræðikennslu. Sjá einnig Hugmyndir að búnaði fyrir náttúrufræðistofu Padlet-ið.

Vöruskrá Námsgagnastofnunar í samantekt Valdimars Helgasonar er líklega ítarlegasta yfirlit yfir búnað fyrir náttúruvísindakennslu.

Aðrir kennarar hafa svo tekið saman eigin lista:

Aðbúnaður[breyta | breyta frumkóða]

Ísskápur
Ísskápur og frystir eru ekki nauðsynleg í náttúruvísindakennslu en töluvert gagn af til að geyma ferskvöru og kæla efni (t.d. etanól fyrir DNA einangrun). Ísskápinn má einnig nota til að gera tilraunir með hitaþenslu (setja blöðrur eða flöskur inn í ísskáp) eða aðra varmafræði.
Uppþvottavél
Getur verið afar gagnleg fyrir þrif á glervöru.
Efnageymsla
Hættuleg efni þarf að vera hægt að læsa inni.

Eðlisfræði[breyta | breyta frumkóða]

Kraftfræði[breyta | breyta frumkóða]

Flotkraftar[breyta | breyta frumkóða]

Ljósfræði[breyta | breyta frumkóða]

Varmafræði[breyta | breyta frumkóða]

Verkefni[breyta | breyta frumkóða]

Rafsegulfræði[breyta | breyta frumkóða]

Verkefni[breyta | breyta frumkóða]

Voltahlaða
Koparplötur, zinkplötur,

Efnafræði[breyta | breyta frumkóða]

Ferskvara[breyta | breyta frumkóða]

Efni[breyta | breyta frumkóða]

Litvísar[breyta | breyta frumkóða]

Efni fyrir logapróf[breyta | breyta frumkóða]

Hér eru nokkur efni sem nota má í Logapróf.

Líffræði[breyta | breyta frumkóða]

Vistfræði[breyta | breyta frumkóða]

Lífeðlisfræði[breyta | breyta frumkóða]

  • Blóðþrýstingsnemi
  • Hlustunarpípa
  • Glúkósamælingar?
  • Tæki og tólk til að mæla og skoða skynjun - oft heimatilbúið
    • Mæla sjónvídd með mismunandi litum
    • Kortleggja þrýsti-, hita-, og kuldanema á húð á handarbaki vs. lófa
    • Stefnumiðuð heyrn skoðuð: Hlustunarpípa með trekt á enda slöngunnar, heyrn víxluð

Ferskvara[breyta | breyta frumkóða]

Efni[breyta | breyta frumkóða]

  • Æti til að rækta bakteríur í petrískálum

Jarðfræði[breyta | breyta frumkóða]

Verkefni[breyta | breyta frumkóða]